muammer dursun erer - manyas
Hacı Graduk Berzek 1860'lı yıllarda Kafkasyada , 1877-1878 yıllarda Osmanlı Rus savaşlarına gönüllü olarak katılan efsanevi Ubıh kahramanımızdır. 1864 yılında cıkarılan bir kanunla Adige'ler askerlikten süreli olarak muaf tutuldukları halde ,Rusların Osmanlı'ya savaş acması üzerine Thamade başkanı Hacı Graduk Berzek başkanlıgında güney marmara bölgesinden özellikle ve Manyas yöresinden 5000 civarında Ubıh,Şapsug,Abzeh,Hakuc ve diger Adigelerden oluşan Kuva-ı Muavene gönüllü süvari birliğiyle ,Balkanlarda özellikle Plevne'de Hacı Graduk Berzek komutasında düşmana karşı kahramanca en ön saflarda savaşırken, oglu olmak üzere savaşanlarının büyük kısmı şehit düşmüştür.Kafkasya'da oldugu gibi bu topraklar için Plevne'de , İstiklal savaşındada binlerce Adige şehit verilmiştir.Ancak yakın tarihimizde bazı mendeburların Pşevu Ethem olayını carpıtarak Adige toplumunun itibar kaybetmesi için iftiralarda bulunmuşlardı.Ubıh'lar yapılan iyiligi ve kötülügü hiç bir zaman unutmayan örf adet geleneklerine baglı, onurlarıyla sonsuza kadar yaşayacaklardır.Günümüzde Türkiye diasporasında 50000 civarında Ubıh yaşadıgı tahmin edilmektedir ,Ubıh dili Thamade Tevfik Esenc 'in dedigi gibi zor ögrenilen ve konuşulan bir dil oldugu için ,toplum yörede konuşulan Şapsuğ dilini benimsemiş ve konuşmaktadır.1860'lı yıllarda Alexsandra ve yine Ruslara karşı Balkan savaşlarının Efsanevi kahramanı Hacı Graduk Berzek'i Allah nur içersinde yatırsın.Micacba. Cerkes başkasından başka bir şey degildir,Başka hiç bir toplum Cerkes'ler gibi degildir.Fr Clande Fıare.